Μαγειρευοντας ιστοριες

Πώς να γράψεις τις δικές σου ιστορίες! Το βιβλίο απευθύνεται στα παιδιά αλλά και τους εκπαιδευτικούς, γονείς, συντονιστές εργαστηρίων δημιουργικής γραφής για παιδιά κ.ο.κ. Συνδυάζει τη φιλαναγνωσία με τη δημιουργική γραφή. Αφορμή για κάθε μικρή ιστορία, παραμύθι, κόμικς ή ποίημα που προτείνεται στο παιδί να αναπτύξει είναι ένα απόσπασμα από βιβλίο. Βιβλία αγαπημένα στους νεαρούς αναγνώστες που είτε θα τα έχουν ήδη διαβάσει είτε θα τα αναζητήσουν και θα τα διαβάσουν μονορούφι! Με βάση το απόσπασμα, τα παιδιά εμπνέονται και γράφουν τα δικά τους κείμενα. Περιλαμβάνονται είδη όπως: παραμύθι, μύθος, μικρή ιστορία, ημερολόγιο, κόμικς, και χαϊκού.

Είναι ένα βιβλίο που στην ουσία το γράφει αναγνώστης.

Το βιβλίο έχει αξιοποιηθεί πολύ από εκπαιδευτικούς που θέλουν να εισάγουν τα παιδιά στον κόσμο του βιβλίου και της γραφής με παιγνιώδη και ευχάριστο τρόπο.


This slideshow requires JavaScript.


Συνεντεύξεις

Συνέντευξη στον Γιώργο Κιούση

Ένα βιβλίο, λοιπόν, που θα γράψουν οι ίδιοι αναγνώστες του υπόσχεται καλοκαιρινές ώρες περιπέτειας. Ένα βιβλίο που διαβάζεται με μολύβι και με γόμα και γράφεται ξανά και ξανά! Ένα μοναδικό βιβλίο που θα βγει σε ένα και μόνο συλλεκτικό αντίτυπο! Μιλάμε με την Ελένη Σβορώνου.

– Τι περιλαμβάνει το βιβλίο σας  “Μαγειρεύοντας ιστορίες” ; Σε ποιους απευθύνεται;

Περιλαμβάνει ιδέες για να γράψουν τα παιδιά, ηλικίας 8+, τις δικές τους ιστορίες. Βεβαίως κανένα παιδί και κανένας ενήλικας δεν χρειάζεται να μάθει να λέει ιστορίες. Όλοι αφηγούμαστε ιστορίες καθημερινά. Κάθε λεπτό που περνά. Στους φίλους μας, στους δικούς μας, στον εαυτό μας. Είμαστε καταδικασμένοι να λέμε ιστορίες!

Kαταδικασμένοι να λέμε ιστορίες;

Ας υποθέσουμε ότι σας ζητώ να μείνετε σιωπηλός για λίγο, να κλείσετε τα μάτια σας και να μη σκέφτεστε τίποτα. Αποκλείεται να το πετύχετε έτσι εύκολα εκτός κι αν έχετε ασκηθεί στον διαλογισμό. Το μυαλό διαρκώς σκέφτεται και μάλιστα όχι με σκόρπιες και ασύνδετες μεταξύ τους σκέψεις. Αλλά με αιτιολογικούς συνδέσμους και τελικές προτάσεις! «Επειδή…», «αφού..», «για να …». Ε, εκεί ανθίζουν οι ιστορίες! Στην ανίχνευση της αιτιώδους συνάφειας μεταξύ καταστάσεων.

Τόσο, που καμιά φορά φτιάχνουμε έναν ολόκληρο κόσμο που δεν υπάρχει! Όπως στο γνωστό ανέκδοτο «κι εσύ και ο γρύλος σου»! Συχνά οδηγούμαστε σε παρεξηγήσεις εξαιτίας αυτής της ιδιότητας του μυαλό μας. «Νόμιζα ότι…». «Κατάλαβα ότι….» Κι ο άλλος μένει άναυδος. Βεβαίως, γιατί εμείς πλέξαμε τη δική μας ιστορία από σπαράγματα πράξεων και λόγων.

-Άρα το βιβλίο είναι άχρηστο!

Εντελώς!
Αστειεύομαι βέβαια.

Το βιβλίο εισάγει τα παιδιά στην περιπέτεια της γραφής. Στο πώς μετατρέπουμε αυτήν ακριβώς τη φυσική μας τάση για ιστορίες, σε κείμενα με αρχή, μέση και τέλος. Σε ιστορίες με λογική, χωρίς αντιφάσεις, με ήρωες, πλοκή, ανατροπές και τελική αίσια (ή απαίσια!) έκβαση!

Κι εκεί αρχίζει η μαγεία. Γιατί από τη στιγμή που γράφεις την ιστορία, δημιουργείται ένας ολόκληρος κόσμος. Σε αντίθεση με τις προφορικές αφηγήσεις και τον εσωτερικό μονόλογο, που έχουν φτερά και πετάνε μακριά, τα κείμενα μένουν. Και σε αναγκάζουν να είσαι συνεπής. Να επιστρέφεις, να ξαναδιαβάζεις την ιστορία σου, να βρίσκεις τις αντιφάσεις και να τις διορθώνεις. Δημιουργείς λοιπόν έναν κόσμο.

Κι αυτό είναι το ωραιότερο παιχνίδι που μπορεί να παίξει ο άνθρωπος!

Αυτό κάνει όλη η Τέχνη. Τη γράφουμε, τη χορεύουμε, την παίζουμε θέατρο, την κάνουμε κινηματογράφο, κόμικς, μουσική…είναι η ιστορία μας.

Όσο υπάρχει άνθρωπος, θα υπάρχουν ιστορίες, θα υπάρχει Τέχνη.

Εμείς, στο βιβλίο αυτό, μαθαίνουμε να πειραματιζόμαστε με ποικίλες τεχνικές για να φτιάξουμε ιστορίες που μας διασκεδάζουν, μας αρέσουν, μας συγκινούν, μας φοβίζουν ή μας ταξιδεύουν.

-Υπάρχουν δηλαδή συνταγές; Γι αυτό και ο τίτλος αναφέρεται στη μαγειρική;

Μακριά από μας οι συνταγές και οι τυφλοσούρτες! Αυτά σκοτώνουν τη διάθεση για τη γραφή. Θυμίζουν τις συνταγές που μαθαίναμε στο σχολείο πώς να γράφουμε καλές εκθέσεις. Όχι. Εδώ πειραματιζόμαστε με διαφορετικές ιδέες, είδη ιστοριών και τρόπους γραφής.

Πώς γράφεται, παραδείγματος χάριν, μια ιστορία σε α’ πρόσωπο και πώς σε γ’ πρόσωπο; Αλλά δε μας ενδιαφέρει να μάθει το παιδί να χρησιμοποιεί τους όρους «πρωτοπρόσωπη γραφή» και «τριτοπρόσωπη». Καθόλου. Το καλούμε όμως να δοκιμάσει να πει την ιστορία του με τον έναν και με τον άλλον τρόπο. Να το διασκεδάσει και να κρίνει ποιος τρόπος ταιριάζει καλύτερα σε αυτό που θέλει να πει. Γι αυτό η μεταφορά από τον χώρο της μαγειρικής: δοκιμάζεις τα υλικά, συνδυάζεις διαφορετικές αναλογίες, διαφορετικά υλικά και αποφασίζεις.

Εκείνο που με ενδιαφέρει πιο πολύ είναι να δοκιμάσει το παιδί τις μεταμορφώσεις του εαυτού του μέσα από τη γραφή.

-Έχει μαγικό ραβδί ο μάγειρας ιστοριών; Μεταμορφώνει;

Θέλω να γράψει το παιδί όπως παίζει. Όταν παίζει γίνεται πειρατής, βασίλισσα, νεράιδα, σούπερ ήρωας, ποδοσφαιριστής, μπαλαρίνα, εφευρέτης και χίλια δυο.

Αν καταφέρουμε να κάνουμε το παιδί να γράψει όπως παίζει, να διατηρήσει τον αυθορμητισμό αλλά και την πειθαρχία που θέλει το παιχνίδι, τότε θα περάσει καλά ο ήρωας- συγγραφέας!

-Και ο παιδαγωγικός στόχος; Υπάρχει;

Εκπαιδευτικοί και γονείς θέλουν να γράφουν τα παιδιά τους για να καλλιεργήσουν τη φαντασία τους, τη γλώσσα, το λεξιλόγιο, τη γραπτή έκφραση και άλλα τέτοια.

Εγώ αυτά όλα τα θεωρώ δευτερεύοντες στόχους. Το πιο σημαντικό είναι το παιδί να γράψει για να διασκεδάσει με τις μεταμορφώσεις του. Γιατί τελικά, μικροί μεγάλοι, γράφουμε πάντα για τον εαυτό μας. Ακόμη κι αν γράφουμε για ένα τζιτζίκι ή για έναν εξωγήινο! Όλοι οι ήρωες της ιστορίας είμαστε εμείς. Αυτό το έχουν πει μεγάλοι συγγραφείς δεν το λέω εγώ.

Έτσι και τα παιδιά. Μπορούν να μάθουν τον εαυτό τους καθρεφτιζόμενα στα είδωλα, τους ήρωες, που φτιάχνουν. .

-Πρέπει να μπει η δημιουργική γραφή, αυτή η γραφή δηλαδή που στοχεύει στη μυθοπλασία, στο σχολείο;

Ο,τι γίνεται υποχρεωτικό μάθημα, καταλήγει αγγαρεία.

Αν θέλουν οι εκπαιδευτικοί να δοκιμάσουν τις τεχνικές της δημιουργικής γραφής (για χίλιους δυο στόχους), μπορούν φυσικά να το κάνουν και θα το απολαύσουν και οι ίδιοι. Ο κίνδυνος είναι να κολλήσουν κι αυτοί το μικρόβιο της γραφής!

Αλλά να γίνει η δημιουργική γραφή μάθημα, με «ύλη» που πρέπει να βγει υποχρεωτικά, καλύτερα όχι.

Πείτε μας το μυστικό για να φουσκώσει το κέικ.

Το διάβασμα! Στο βιβλίο παραθέτουμε αποσπάσματα βιβλίων ως πηγές έμπνευσης. Και ως κίνητρο για ανάγνωση του βιβλίου. Κανείς δεν μπορεί να γράψει αν δε γίνει πρώτα αναγνώστης.

Καλό καλοκαίρι με βιβλία λοιπόν! Και καλά μαγειρέματα!

Πηγή: Press publica


Κριτικές

 

Η λευκή σελίδα χώρος πειραματισμού και έμπνευσης

της Μαρίζας Ντεκάστρο

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι κάθε βιβλίο στα χέρια του ζωηρού αναγνώστη μπορεί να γίνει παιχνίδι και να τον απασχολήσει με πολλούς τρόπους σε ατομικές ή ομαδικές δραστηριότητες, κάτι που συνηθίζεται κατά κόρο στα σχολεία, κυρίως στα νηπιαγωγεία και στα δημοτικά, ανεξάρτητα από το αν το ίδιο το βιβλίο προτείνει συγκεκριμένες μετά-αναγνωστικές δραστηριότητες…

Το Μαγειρεύοντας ιστορίες, πώς να γράψεις δικά σου κείμενα, της Ελένης Σβορώνου, είναι μάλλον από τα πρώτα ελληνικά βιβλία δημιουργικής γραφής για παιδιά. Ο εύστοχος τίτλος Μαγειρεύοντας… παραπέμπει στο κοινώς λεγόμενο «κουζίνα του συγγραφέα», τον τρόπο με τον οποίο δουλεύουν επώνυμοι πεζογράφοι,  και παράλληλα στα συστατικά που κάνουν τα αληθινά πιάτα-ιστορίες νόστιμα και ενδιαφέροντα. Το βιβλίο λοιπόν παρουσιάζει ένα ημερήσιο μενού που ξεκινά με ένα χορταστικό πρόγευμα στο οποίο παρουσιάζονται οι λέξεις, τα εργαλεία του καλού σεφ, και ακολουθούν τα ορντέβρ – τα συγγραφικά παιχνίδια που ξεκλειδώνουν τη φαντασία.

Στη συνέχεια, το κυρίως πιάτο, προτείνει στον πεινασμένο αναγνώστη πολλές συνταγές συγγραφικών δοκιμών για ιστορίες θαλασσινές, του φούρνου, πικάντικες, με μυρωδικά, κλπ. Κάθε τύπος πιάτου αναφέρεται σε ένα συγγραφικό ζήτημα, π.χ. στο ύφος, στον ήρωα, στη φαντασία, στις συγγραφικές ανατροπές… Η συγγραφέας έβαλε όλη την παιδαγωγική φαντασία της και επέλεξε γνωστά παιδικά/νεανικά μυθιστορήματα προτρέποντας τους μαθητευόμενους συγγραφείς να εργαστούν πάνω σ’ αυτά, να επέμβουν, να συμπληρώσουν και να τα μεταμορφώσουν.

Πηγή: Ο Αναγνώστης


Biblionet

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s